Thứ Năm, 25 tháng 10, 2007

Chai rượu whisky Scotch chỉ để ngắm

Nhãn mác chai rượu

Một chai whisky 157 tuổi vừa được bán với giá hơn 59.200 đôla, lập nên kỷ lục thế giới về giá một chai rượu Scotch.

Chai rượu làm bằng mạch nha từ năm 1850 này được bán tại nhà đấu giá McTear ở Glasgow, Scotland, Anh cho một người đấu giá qua mạng. Giá này vượt cả dự đoán trước khi bán hàng chục ngàn bảng.

Theo CATPHCM

Rượu lậu, giả hoành hành: Mua gì? Ở đâu?

(VietNamNet) - Việc hàng chục vụ sản xuất rượu giả cùng số lượng lớn rượu nhập lậu liên tiếp được các lực lượng chức năng cả nước phát hiện trong 3 tháng cuối năm, đặc biệt là những ngày vừa qua đã dấy lên nhiều mối nghi ngại, lo lắng đối với không chỉ người tiêu dùng mà cả người bán hàng. Nhiều hộ kinh doanh dự đoán, thị trường rượu biếu Tết này sẽ sụt giảm đáng kể…

Khách hàng hoang mang, người bán lo ngại


Hầu hết chủ các cửa hàng kinh doanh rượu lớn, nhỏ mà VietNamNet có dịp trao đổi, đều tỏ ra lo ngại và cho rằng, thị trường năm nay sẽ ảm đạm hơn, chủ yếu do tâm lý hoang mang của khách hàng.

Tại các cửa hàng trên phố Hàng Buồm, Hàng Da, Tây Sơn, Thái Hà… những ngày trước Tết 1 tháng, không khí mua sắm có phần tẻ nhạt, khác với mọi năm. Thanh Hương, nhân viên cửa hàng Kingbas, phố Thái Hà cho hay, phải 2 tuần nữa mới vào đợt cao điểm tiêu thụ nhưng tầm này các năm trước, việc buôn bán đã rất sôi động, các tỉnh đã về lấy ầm ầm, còn năm nay, chưa có không khí gì, hàng hoá bán ra chậm rõ rệt.

Theo những người bán hàng, câu đầu tiên mà khách hỏi khi chọn mua rượu làm thế nào phân biệt được rượu rởm, rượu lậu. Đối với những khách quen, sành rượu thì việc mua bán khá nhanh chóng, còn những khách ít kinh nghiệm, chủ yếu đi biếu thì rất đắn đo, cân nhắc.

Cũng chính vì vậy mà anh Hồng, chủ shop kinh doanh trên đường Nguyễn Trãi cho rằng: "lượng khách mua có thể giảm hơn 20%, chủ yếu là những người không am hiểu nhiều về chọn rượu. Thay vào đó, họ sẽ chọn nhiều hình thức tặng, biếu khác như các hộp bánh, kẹo sôcôla lịch sự hay đi phong bì...!"

Không chỉ vậy, anh Hồng cũng cho rằng, phong trào "biếu" rượu vài năm gần đây không còn "thịnh" như trước. Điều này thể hiện ở lượng bán ra tại cửa hàng anh 2 năm gần đây ngày càng sụt giảm. Theo lý giải của anh: "Nhu cầu tiêu thụ rượu không giảm, thậm chí tăng mạnh tại các nhà hàng ăn uống, quán bar, vũ trường, nhưng tặng rượu hiện chỉ phổ biến đối với những mối quan hệ thân thiết trong gia đình, bạn bè. Còn cấp dưới đối với cấp trên thì đi phong bì là chính!"

Không chỉ anh Hồng mà chủ các cửa hàng số 93 Hàng Buồm, 184 Tây Sơn đều cho biết, việc kinh doanh rượu năm nay sẽ không thể xô bồ như các năm trước được. Họ sẽ phải tính toán, nghe ngóng thị trường, trước mắt sẽ không "ôm" nhiều hàng, nhập vào với số lượng có hạn…

Làm thế nào mua được rượu “xịn”?

Rượu bị thu giữ. Ảnh nguồn: VNN

Theo những người kinh doanh, thị trường rượu lậu, rượu giả dịp giáp Tết khá rối ren nhưng đối với những người "sành" thì các cửa hàng quen, lâu năm, có uy tín vẫn là lựa chọn số 1. Bởi lẽ, không phải người bán nào cũng đủ có kinh nghiệm để nhận biết rượu giả, rượu thật, nhất là tại những cửa hàng mới mở, thời vụ hay tại nhiều cửa hàng kinh doanh ăn uống...

Chị Thiêm, một chủ cửa hàng trên phố Hàng Buồm cho hay, cả phố có khoảng vài chục nhà kinh doanh rượu, nhưng chỉ có gần chục người bán là biết xem hàng. Đa số là những người có thâm niên buôn rượu ít nhất từ 20 năm trở lên."

Để tránh buôn nhầm hàng giả, chủ các shop rượu trên chợ Hàng Da cũng cho biết, họ tập trung nhập hàng công ty, lấy hàng đều có hoá đơn, chứng từ, thậm chí phải có người bảo lãnh, hạn chế tối đa hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc, giá rẻ…

Một số người có kinh nghiệm cho rằng, các cửa hàng rượu dù xem xét kỹ lưỡng nguồn hàng nhưng vẫn có thể bị "dính" một vài chai. Vấn đề là khi có chuyện xảy ra thì chủ và khách có thể giải quyết ổn thoả được với nhau. Tại các cửa hàng có uy tín, trách nhiệm của người bán đối với người mua rất quan trọng. Người bán phải nhận biết, phân biệt được hàng của mình, bán cho khách thường phải ký, đánh dấu trên chai rượu để khi có vấn đề gì xảy ra, khách có thể đổi lại được

Bên cạnh đó, để đảm bảo hàng "xịn", nhiều cửa hàng khuyến cáo, khách mua biếu nên chọn những loại nằm ngoài các "tên tuổi" quen thuộc như: Chivas Recal, Johnnie Walker, Hennessy… bởi hàng giả thường "đánh" vào những loại được nhiều người ưa thích. Thay vào đó, họ hướng khách đến những loại nhập ngoại có tên tuổi khác mà giá tiền tương đương.

Cũng với cách làm như vậy, cửa hàng 184 Tây Sơn cho biết, họ sẽ tư vấn cho khách chuyển mua Vang nhiều hơn bởi loại này đi biếu vừa lịch sự, vừa có nhiều mức giá đa dạng (từ 95.000, 200.000, 300.000 đến 7, 8 triệu/chai). Theo đó các loại như Vang Úc, Pháp, Chilê… sẽ có khả năng bán được trong dịp tới.

Rượu nội, ngoại vào cuộc đua tăng giá

Dù cuộc chiến chống hàng lậu, hàng giả đang hâm nóng thị trường rượu Tết nhưng giá rượu đang tăng cao cũng là vấn đề khiến nhiều người quan tâm.

Một số loại rượu trong nước như: Anh đào, Vodka Hà Nội, Vang Thăng Long… đã tăng từ vài nghìn đến 15.000 đồng/chai so với mức giá cách đây 1 tháng. Mức tăng này vẫn chưa bằng các loại rượu nhập ngoại. Theo chủ shop rượu số 71 Hàng Buồm, trung bình, rượu nhập ngoại đã tăng giá từ 30.000–50.000 đồng/chai.

Theo lý giải của người bán, giá rượu lên do nhiều nguyên nhân, trong đó có tình trạng khan hàng và giá cả thị trường dịp Tết, giá USD đều tăng.

Nhân viên kiểm hàng tại siêu thị Big C cho biết, do giá một số loại rượu trong nước bán tại siêu thị tăng chậm hơn so với các cửa hàng bên ngoài nên những ngày này, khách đổ xô vào mua tại siêu thị. Nhiều người muốn mua cả thùng nhưng siêu thị chỉ dám bán chai vì không có hàng.

  • Nguyễn Nga

10 loại rượu vang ngon nhất trên mạng

Với những người đàn ông thích mua bán qua mạng thì rượu là sản phẩm nhận được mối quan tâm đặc biệt và họ tiết lộ về 10 loại rượu vang ngon nhất đã thường xuyên mua.

Soạn: AM 516503 gửi đến 996 để nhận ảnh này

Mới đây, 3 trang Web bán các sản phẩm có cồn lớn nhất thế giới là Wine.com - thuộc sở hữu của trang web bán hàng nổi tiếng thế giới Amazon.com; Winetasting.com - thuộc sở hữu của trang web 1800Flowers.com; và KLWines.com - thuộc sở hữu của trang webK&L Wine Merchants đã đưa ra một thống kê chung về các loại rượu vang được mua bán nhiều nhất trên mạng. Và theo ý kiến người tiêu dùng, đó cũng chính là những loại rượu vang ngon nhất thế giới hiện nay.

Nói tới rượu vang, người ta nghĩ ngay tới nước Pháp. Một nước đứng đầu trên thế giới về các loại rượu nói chung và đặc biệt là rượu vang. Khi nói tới rượu vang người ta hình dung đến hình ảnh của một người đàn ông đầu đội mũ bê-rê, tay cặp cái bánh mì, một chai rượu vang đỏ và một hộp phó mát. Thế nhưng, đối với những người tiêu dùng qua mạng, Italia mới là nơi cung cấp nhiều loại vang nhất, phù hợp với thị hiếu nhiều người nhất.

Soạn: AM 516461 gửi đến 996 để nhận ảnh này

1- Kendall-Jackson là loại vang ủ từ nho thu hoạch tại California, Mỹ. Cực kỳ ấn tượng với hương vị nhiệt đới của xoài và dứa. Hương thơm nhẹ nhàng của đào quyện với táo, lê và chanh. Bắt đầu lên mạng năm 2003 với giá xuất xưởng từ 12 - 20 USD/chai.

Soạn: AM 516463 gửi đến 996 để nhận ảnh này

2 - Vitiano là loại vang ủ từ nho thu hoạch tại vùng Lazio, Italia. Có màu hồng ngọc, hương thơm ngọt ngào và đậm đà. Bắt đầu lên mạng năm 2003 với giá xuất xưởng từ 9 - 30 USD/chai.

Soạn: AM 516465 gửi đến 996 để nhận ảnh này

3- Kendall-Jackson là loại vang ủ từ nho ngon nhất thu hoạch tại Auckland, Marlborough, Gisborne và Vịnh Hawke của New Zealand. Hương vị nhiệt đới đặc trưng của xoài, lê và dứa.Bắt đầu lên mạng năm 2004 với giá xuất xưởng từ 13 - 160 USD/chai.

Soạn: AM 516467 gửi đến 996 để nhận ảnh này
4 - Santa Cristina có màu đỏ đậm của vỏ cây Tannin của vùng Toscana, Italia. Có vị chua đặc trưng. Bắt đầu lên mạng năm 2003 với giá xuất xưởng từ 7 - 12 USD/chai.
Soạn: AM 516469 gửi đến 996 để nhận ảnh này

5 - Monte Anticio cũng là một loại vang nổi tiếng của vùng Toscana, Italia. Nổi tiếng vì giữ trọn vẹn hương hoa quả tươi và được ví là thức uống của mùa xuân, của những lần khởi sự làm ăn... Bắt đầu lên mạng năm 2001 với giá xuất xưởng từ 9 - 22 USD/chai.

Soạn: AM 516471 gửi đến 996 để nhận ảnh này

6 - Cũng là một loại vang nổi tiếng của vùng Toscana, Italia. Nổi tiếng vì chỉ ủ từ những trái nho ngon nhất thu hoạch trên những sườn đồi đầy nắng ở Italia. Bắt đầu lên mạng năm 1997 với giá xuất xưởng phổ biến từ 7 - 20 USD/chai.

Soạn: AM 516477 gửi đến 996 để nhận ảnh này

7 - Ruca malen là loại vang nổi tiếng của đất nước Nam Mỹ Argentina. Vang Ruca có vị chát của vỏ cây Tannin, vị đậm và hương dịu ngọt. Bắt đầu lên mạng năm 2002 với giá xuất xưởng phổ biến từ 5 - 10 USD/chai.

Soạn: AM 516485 gửi đến 996 để nhận ảnh này

8 - Borgo Maddalena mang tên một ngôi làng ở Nimis, Italia. Có vị vị chát của vỏ cây Tannin, vị đậm. Bắt đầu lên mạng năm 2004 với giá xuất xưởng phổ biến từ 13 - 30 USD/chai.

Soạn: AM 516487 gửi đến 996 để nhận ảnh này

9 - Lại là một loại vang nổi tiếng của vùng Toscana, Italia. Có vị chua đặc trưng. Bắt đầu lên mạng năm 2003 với giá xuất xưởng từ 12 - 45 USD/chai và đặc biệt bán chạy ở vùng Sicilly - nơi được coi là sào huyệt của mafia Italia.

Soạn: AM 516491 gửi đến 996 để nhận ảnh này

10 - Viticcio là loại vang dùng phổ biến trên khắp châu Âu, được ủ từ những trái nho chín kỹ nên có mùi vị rất đặc trưng và kích thích vị giác cao độ. Bắt đầu lên mạng năm 2003 với giá xuất xưởng từ 15 - 30 USD/chai.

  • Nhật Vy (Tổng hợp)

Thị trường rượu Tết: Rượu nhẹ lên ngôi

Cửa hàng rượu mạnh vắng khách

Các cửa hàng bán rượu mạnh do nước ngoài sản xuất trên các phố Hai Bà Trưng, Hàng Buồm, Hàng Da đều kêu trời vì sức mua mặt hàng này giảm nhiều so với mọi năm.

Chị Trần Ánh Tuyết, người kinh doanh bánh kẹo và rượu ngoại ở khu vực chợ Hàng Da cho biết: “Lẽ ra mấy ngày vừa rồi phải bán được rất nhiều hàng mới phải nhưng thực tế lại không hơn ngày thường là mấy”.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, nhu cầu mua rượu mạnh do nước ngoài sản xuất của khách hàng vẫn rất lớn. Tuy nhiên gần đây người tiêu dùng cảm thấy không yên tâm khi mua rượu mạnh. Chị Thanh Bình ở Kim Liên (Q.Đống Đa) bộc bạch: “Đúng là đi Tết có chai rượu “Tây” thì rất sang nhưng năm nay mình không dám mua vì sợ rượu giả.

Ngay gần Tết tivi và báo chí có phản ánh lực lượng quản lý thị trường đã bắt được rất nhiều vụ vận chuyển rượu lậu, trong đó có rất nhiều chai bị làm giả”. Trên thực tế thông tin trên đã tác động đến rất lớn thị trường rượu ngày Tết, khiến sức mua giảm hẳn so với các năm trước. Để an tâm, người tiêu dùng đã tìm đến các sản phẩm rượu vang nhập khẩu từ Pháp.

Trái với tình trạng trầm lắng của thị trường rượu mạnh, thời điểm này mặt hàng rượu vang Pháp có sức mua tăng đột biến. Tại cửa hàng phân phối rượu vang Pháp trên đường Thái Hà, khách ra vào luôn chật kín.

Khoảng 18h-20h do quá đông khách nên cửa hàng đã phải mượn tạm khu vực vỉa hè làm bãi gửi xe. Vang đóng chai giá trên 100.000 đồng và vang trong bình bìa cát-tông là hai loại được người tiêu dùng lựa chọn nhiều nhất.

Loại rượu vang đựng trong hộp cát-tông nhiều khi không có hàng để bán. Theo nhận xét của người mua thì loại này giá cả cũng vừa phải (loại hai lít có giá 200.000 đồng), hộp lại rất lịch sự nên mua cho gia đình dùng cũng được mà mua đi biếu Tết cũng rất đẹp. Một số người cầu kỳ, muốn sang trọng hơn nên mua thêm chiếc thùng gỗ, trông gần như cái trống con, rất ngộ để cho bình rượu vào.

Theo thói quen từ nhiều năm, nhu cầu mua sắm trong một, hai ngày tới sẽ tiếp tục tăng.

Theo Xuân Toàn
Báo Thanh niên

Giá bia 'nóng' theo Tết

Doanh nghiệp thông báo giá bán cuối năm không có gì thay đổi nhưng các đại lý ở Hà Nội đã đồng loạt tăng giá bán lẻ với vô vàn lý do, nào là thuế tiêu thụ đặc biệt vừa bị điều chỉnh, nào là nhà sản xuất không đủ hàng cung ứng.

Bia lon Sài Gòn hiện tăng 5.000-10.000 đồng/thùng lên 145.000-150.000 đồng, bia chai Hà Nội từ 112.000 đồng lên 120.000-125.000 đồng/thùng. Bia 333 giá 145.000 đồng/thùng, tăng 5.000 đồng so với trước. Bia Heineken lon tăng thêm 7.000 đồng/thùng thay cho mức 234.000 đồng/thùng trước đó. Các đại lý bán lẻ cho là từ nay đến Tết thời tiết nắng ấm nhiều, tiệc tùng lắm, giá bán lẻ có thể tăng tới 20.000 đồng mỗi thùng.

Đại lý đổ lỗi cho thuế tăng. Ảnh: Anh Tuấn.

"Đồ uống là thứ không thể thiếu trong ngày Tết, tốt nhất làm ngay 1-2 két bia về dự trữ chứ để đến 29-30 Tết vừa mua đắt vừa mất công đi vài hàng", bà chủ đại lý Thanh Hương (phố Hàng Buồm) tư vấn.

Tình trạng khan hàng tăng giá cứ đến hẹn lại lên, song 3-4 năm nay nhà sản xuất không có biện pháp nào ngăn chặn hữu hiệu. Ba đại gia chiếm phần lớn thị trường gồm Công ty Bia Sài Gòn (Sabeco), bia Hà Nội (Habeco) và bia Việt Nam (với các nhãn hiệu Tiger, Heineken, Bivina) có tổng sản lượng gần 800 triệu lít/năm. Cả 3 hãng đều tuyên bố sản lượng trong những tháng cuối năm tăng hơn 10% so với Tết Ất Dậu, giá cả không thay đổi. Tuy vậy, đề cập đến chuyện giá cả bị tăng vô tội vạ, họ chỉ cười trừ.

Ông Nguyễn Văn Việt, Tổng giám đốc Habeco khẳng định hiệp hội cũng như Habeco đều không có chủ trương thay đổi chính sách giá. Trên thị trường, giá tăng là do cung cầu mất cân đối vào những ngày lễ Tết. "Đây không phải là chủ trương của hiệp hội, song người tiêu dùng hãy coi là chuyện bình thường", ông Việt nói.

Ngay từ tháng 10, Sabeco cũng tuyên bố không tăng giá bán vào năm 2006, thậm chí, các nhà phân phối còn được công ty cho biết trước kế hoạch bán hàng từng tuần và được thông báo ngay từ đầu tuần để chủ động nguồn hàng, quy trình xuất nhập hàng tại các tổng kho cũng được cải tiến hạn chế tình trạng bia chạy lòng vòng để tăng giá. Theo ông Văn Thanh Liêm, Phó tổng giám đốc Sabeco, lượng hàng vẫn đủ đáp ứng nhu cầu của thị trường. Trong đó, chỉ tính riêng tháng 1, công ty bán ra thị trường khoảng 50 triệu lít tăng 10 triệu so với cùng kỳ. Các nhà máy đều chạy 3 ca liên tục, hết công suất đảm bảo hàng cung cấp cho thị trường.

Tuy nhiên trên thực tế, do bia là loại hàng mua đứt bán đoạn, tỷ lệ cược chai két khá cao, từ 30% đến 40% nên nhà sản xuất không thể quản lý được giá khi nhu cầu tăng gấp cả chục lần vào dịp cuối năm.

Các công ty nghiên cứu thị trường tính toán, sản lượng tiêu thụ bia cả nước trong năm ước tính lên đến gần 2 tỷ lít, tập trung chủ yếu vào sản phẩm của 3 nhà sản xuất trên. Do dây chuyền sản xuất tại các nhà máy lớn hầu như luôn ở tình trạng hết công suất, nên dù biết nhu cầu Tết rất cao họ cũng bó tay.

Bà chủ một đại lý tầm cỡ ở mặt phố Hàng Buồm cho hay, trước Tết 2-3 tháng thực sự là cuộc đua của các nhà phân phối lớn. Gia đình bà đầu tư hàng chục tỷ đồng trữ hàng để chờ bán ra. Tiền lãi vay, chi phí để được nhà máy cung cấp số lượng lớn là những lý do các đại lý biện minh cho việc làm giá trong những ngày tháng giáp Tết.

Nhân viên phòng thị trường Nhà máy bia Hà Nội cho biết công ty chỉ quy định đại lý cấp I không được bán giá thấp hơn giá nhà máy xuất cho chứ không có khung giá tối đa, vì vậy tùy theo diễn biến thị trường mà đại lý định giá cả.

Trong khi các doanh nghiệp tuyên bố không tăng giá bán và họ quả quyết chuyện các đại lý "tự ý tăng giá" là do cầu vượt quá cung, các đại lý lại có cách giải thích riêng. Theo họ, bên cạnh cung cầu thị trường, chính sách thuế thay đổi cũng là tác động đáng kể. Từ 1/1, thuế tiêu thụ đối với mặt hàng bia thay đổi. Trong đó đáng chú ý là thuế suất với bia chai và bia lon vẫn giữ như hiện hành là 75%, còn thuế với bia hơi và bia tươi cùng áp dụng mức 30% kể từ 2006 và sẽ nâng lên 40% kể từ 2008. Thuế tiêu thụ đặc biệt đánh trực tiếp vào người tiêu dùng và khi chính sách thuế thay đổi bất kể theo hướng nào thì giá nhất nhất cũng sẽ ảnh hưởng theo.

Anh An, chủ một đại lý kinh doanh bia và nước giải khát tại đường Tôn Đức Thắng, Hà Nội cho biết, ngay tại thời điểm Bộ Tài chính bàn thảo nên hay không nên thay đổi chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt mới đối với mặt hàng bia, giá đã bắt đầu nhúc nhích. Điều này có thể thấy rất rõ ở mặt hàng bia hơi trong dịp hè.

Một số đại lý khác thì cho rằng, đây là kế hoạch tăng theo quy luật vào những tháng cuối năm. Nhu cầu tăng cao khan hàng thì nâng giá bán. "Tất nhiên, doanh nghiệp niêm yết giá bán cho các đại lý, còn các đại lý sẽ căn cứ vào nhu cầu tiêu dùng để đưa ra giá bán hợp lý", chủ một đại lý phố Hoàng Cầu nói.

Chị cho biết, ngay tại thời điểm các phương tiện thông tin đại chúng thông báo chính sách thuế thay đổi, nhiều đại lý đã "kháo nhau" chuyện bia tăng giá. "Chúng tôi chẳng biết thực hư thế nào, buôn có bạn, bán có phường, các đại lý khác tăng thì chúng tôi tăng nếu người tiêu dùng không chấp nhận chúng tôi hạ", chị nói.

Theo chị, có thời điểm, các hãng thông báo giá bán mới nhưng đại lý không dám tăng vì sợ mất khách. Thậm chí, tại những đợt thấp điểm, các đại lý còn đề xuất áp dụng một số chương trình khuyến mãi để thu hút khách hàng.

Đại diện cho cơ quan quản lý Nhà nước, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trương Chí Trung khẳng định, lâu nay, giá cả chịu tác động nhiều bởi cung cầu thị trường. Chính sách thuế chỉ tác động một phần chứ không phải là tất cả.

Theo ông, sửa thuế là việc bắt buộc phải làm trong xu thế hội nhập, VN không còn cách nào khác là phải thực hiện theo. Sửa thuế tiêu thụ đặc biệt lần này về cơ bản không ảnh hưởng đến các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Những ý kiến cho rằng, chính sách thuế thay đổi dẫn đến giá cả tăng chỉ là cái cớ. Theo ông, giống như xe ôtô, bia không phải là mặt hàng do Nhà nước quản lý do vậy, các doanh nghiệp sẽ phải cân đối giá bán theo hướng thị trường chấp nhận được.

Trao đổi với VnExpress, nhiều doanh nghiệp cũng thừa nhận, giá cả do thị trường tự điều tiết, chính sách thuế chỉ là một phần và lần điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt này về cơ bản không ảnh hưởng đến giá cả cũng như hoạt động kinh doanh.

Hồng Anh - Việt Phong

Biếu nhau chai rượu ngày Tết

Cứ gần đến Tết là tôi lại lo vì nhiều người tin tưởng nhờ đi chọn rượu biếu. Nhớ câu chuyện đùa từ lâu rằng có chai rượu ngoại được người ta biếu nhau thế nào mà đi được một vòng nó lại quay về tay chủ cũ. Câu chuyện đùa khiến ta phải suy nghĩ, đời cứ như thể mắc nợ nhau lòng vòng mãi... Cụ Mai An Tiêm bảo “của biếu là của lo, của cho là của nợ”, vì cụ không chịu nhờ vả mọi người nên bây giờ ta mới có dưa hấu để ăn. Nhưng giá như cụ Mai sáng tạo chế ra rượu dưa hấu để con cháu sau này đem đi biếu nhau chai rượu dưa hấu ngày Tết có khi còn ý nghĩa, sang trọng và an tâm hơn mấy chai rượu ngoại chẳng biết thật giả thế nào bán đầy trên thị trường.

Nỗi khổ của “kẻ dưới”

Làm cấp dưới khổ đủ đường, cả năm đã phải giữ gìn ý tứ rồi đến Tết lại phải “ý tứ” hơn. Người ít tiền lo mua chai rượu vừa phải để biếu sếp cho nó đúng cái “lễ điểm danh” cuối năm. Thường họ chọn những chai đẹp mã, chẳng cần biết uống nó thế nào. Cốt là sếp thấy đẹp, giữ lại bày trong tủ kính qua mấy ngày tết là thành công rồi. Các sếp lo nhớ tên những người đến biếu xén đã là khó rồi chứ làm sao sếp nhớ được là ai biếu gì. Thế nên chọn chai nào càng “độc” càng tốt, độc đây là “độc đáo” chứ không phải rượu độc theo nghĩa đen đâu.

Nhưng cũng có rượu “độc” theo nghĩa đen đấy, đó là rượu rởm. Năm nào quản lý thị trường cũng bắt được cả vài chục vạn chai rượu rởm vào dịp cuối năm và năm nào cũng có người ê mặt vì mua phải rượu rởm đem biếu. Cũng may, các công ty sản xuất rượu, bán rượu đã ngày càng quan tâm hơn đến việc kiểm tra thị trường nên rượu rởm đã ít đi. Tuy nhiên, cũng chưa thể nói hay, bởi các nhà “sản xuất và chế biến” của chúng ta tinh vi khủng khiếp. Gặp nút gỗ ép như R.M thì xiên một phát kim tiêm vài chục phân vào chai rượu, rút 1/3 rượu ra, bơm rượu rẻ tiền vào. Khi uống dễ ai biết? Còn chai rượu có nút kim loại như J.W thì đơn giản hơn nhiều, cả năm thu gom nút nhôm của bartender (10.000-30.000đ/chiếc), cậy nhẹ bằng dùi nhọn thì vẫn còn “nguyên si”, đến cuối năm mới đem ra đậy vào rượu đã qua “chế biến”. Có trời mới biết! May ra chỉ có người uống biết chứ người biếu thì có được...ngửi rượu bao giờ.

Còn người nhiều tiền hơn quan niệm “tiền nào của nấy” cứ chọn những chai rượu đắt tiền cho chắc. Những chai dáng càng lạ thì càng bán chạy. Nhưng họ đâu hiểu quy luật “cung- cầu”: Rượu càng bán chạy lại càng dễ bị làm dởm! Suy cho cùng, lôi theo một người chỉ biết phân biệt vài ba cái nút chai như tôi theo để chọn mua rượu biếu cũng chỉ để giải quyết vấn đề tâm lý mà thôi.

Cái khó của “Người trên”

“Người trên” vừa vừa thì cũng lo lắng không kém gì “kẻ dưới”. Thậm chí còn lo nhiều hơn. Lo vì không biết năm nay được biếu cái gì? Có nhiều không để còn lo biếu tiếp. Biếu tiếp rất khổ vì không “quản lý được chất lượng”, mình có phải người đi mua đâu mà đổi ngang hàng? Thế nên mới có chuyện mang ba chai đổi lấy một chai ngoài chợ, cốt để có được một chai vừa ý đem biếu.

“Người trên” cao hơn cũng vẫn có “người trên” nữa, thế nên họ lại là một cấp trung gian lo “vận chuyển” rượu đi nơi khác. May mắn thì chai rượu cũng có được người uống. Đấy có thể là con cháu hay có khi là bố vợ “người trên”. Những người này thường thưởng thức rượu theo kiểu tiện gì uống nấy. Cốt cho say mấy ngày Tết. Đơn giản vì họ có nhiều rượu để uống quá. Chưa kịp ngửi mùi chai này đã uống hết chai khác. Nhưng cũng là may cho những chai rượu long đong “ba chìm bảy nổi” cũng đến được... người tiêu dùng.

Ai lợi ai hại?

Không nói thì ai cũng biết, nhà sản xuất, nhà phân phối và các cửa hàng bán rượu là có lợi nhất. Các nhà làm rượu rởm, tất nhiên khi chưa bị phát hiện thì cũng lợi quá rồi. Đôi khi người đi mua cũng hưởng lợi, đấy là khi các phu nhân của “bề trên” bán tống bán tháo ra các cửa hàng, gọi là đổi lấy chút tiền “mua củi cho nồi bánh chưng” thì tự nhiên rượu bị phá giá, khách mua nào may mắn thì mua được chai rượu rẻ.

Tết là dịp để các container rượu “chảy tràn” ra phố xá. Tuy nhiên, nếu chúng ta cứ mang rượu biếu đi biếu lại như thế này thì thiệt thòi cho những người kinh doanh rượu quá, mà chưa kể đến vô tình những người đi biếu rượu lại bắt ép cấp trên, cùng con cháu, họ hàng của họ phải uống thứ rượu mà họ không thích.

Biếu rượu cũng như tất cả các nghi lễ khác là một cử chỉ của sự quan tâm, ghi nhớ ân tình trong các mối quan hệ. Nhưng trước khi tặng chúng ta hãy nên tìm hiểu xem người nhận có sở thích gì? Đừng “bắt” họ phải nhận những thứ thuộc về hình thức, cuối cùng tạo ra sự “bắt ép” dây chuyền đầy lãng phí và thiếu ý nghĩa.

Tết xưa Tản Đà làm quảng cáo - Thọ Cao

Thời xưa, rượu Phông - ten dựa vào thế thực dân cai trị, bán ở khắp ba kỳ . Chai rượu ấy bán dịp Tết cũng chẳng hơn ngày thường, không có nhãn hiệu, mỗi chai vẫn bán 16 xu, bằng gần một yến gạo thời ấy .
Thế mà rượu Văn Điển của ta dám cạnh tranh với rượu Phông - ten . Tên rượu gọi như thế vì công ty cổ phần đóng ở cạnh ga Văn Điển . Còn nhớ chai rượu Tết được trình bày đẹp, nhãn hiệu bốn màu mang hình một cụ già râu tóc bạc phơ, mặc áo gấm xanh, hai tay xách gần chục chai rượu, dáng đi lảo đảo . Và giám đốc công ty nhờ nhà thơ Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu làm cho bốn câu lục bát in ở dưới :

Ai về đường ấy thì đi
Ta về Văn Điển công ty với mình
Có non, có nước hữu tình
Có người tri kỷ, có bình rượu ngon



Chai rượu Tết cất toàn bằng gạo nếp, ngon hơn rượu Phông - ten bằng cồn, hình thức trình bày hơn hẳn, vẫn giữ giá 14 xu như ngày thường bán rất chạy .

Lại nhớ vào dịp Tết năm 1933, công ty rượu Văn Điển cạnh tranh mạnh hơn, ai mua một chai rượu cũng được biếu một tấm lịch treo in màu . Điều đáng nói là 365 tờ lịch bóc hàng ngày, tờ nào cũng in ở phía dưới bốn câu lục bát đều nói về rượu Văn Điển, nhưng ý khác nhau, đọc không nhàm chán . Xin trích một vài câu:


Tờ lịch ngày hội đền Hùng :
Tháng ba lên hội Đền Hùng
Dâng chén rượu nồng Văn điển chế ra
Hơi men pha vị sơn hà
Hỡi ai nhớ tổ tiên nhà hay không ?

Tờ lịch ngày 30 Tết :
Mâm cao, cỗ lớn linh đình
Không rượu Văn Điển cũng hình như không



Người làm thơ in trên lịch tết của công ty rượu Văn điển cũng là Tản Đà, được "com - măng" làm 365 bài thơ ngay từ đầu năm, tới tháng 7 tháng 8 đến lấy, đem đi in . Không rõ được trả bao nhiêu nhuận bút, chỉ biết tết năm ấy nhà thơ được biếu một két rượu, tha hồ thết đãi bạn bè, lai rai cả mùa xuân .

Chưa hết, Tản Đà lại làm tiếp "Bài hát mừng Bắc Kỳ Nam tửu" quảng cáo cho rượu Văn điển, đăng trên báo Phong hóa ra ngày 21 - 9 - 1934 :
"Ta về ta tắm ao ta, Ao ta tắm mát rượu nhà uống ngon . Nghĩ thôi sông cạn đá mòn, Ai hay quốc túy lại còn có say" .

Nam nhân, Nam tửu
Người An Nam nay uống rượu An Nam
Thật tha hồ cất chén với tri âm
Bõ nhớ vụng, thương thầm bao những lúc
Chất gạo có say không nhức óc
Hơi men cùng nhấp lại mềm môi
Trải tang thương non nước đầy vơi
Còn chút đó cuộc đời chưa đáng chán
rót đầy chén uống chơi cho cạn
Họ nhà tiên nào những họ Lưu Linh
Yêu nhau một hớp cũng tình .